Naarden blijft beste gemeente. Amsterdam is de beste plek voor jongeren. Bloemendaal is de mooiste gemeente en Westland de lelijkste. Inwoners van Veldhoven krijgen de meeste waar voor hun geld. Dat blijkt uit het jaarlijkse Elsevier-onderzoek naar de beste gemeenten.

Dat blijkt uit ‘De beste gemeenten’, het jaarlijkse onderzoek van het weekblad Elsevier. Alle 430 Nederlandse gemeenten worden daarin beoordeeld op de kwaliteit van de woonomgeving, zorg en onderwijs, sociaal-economisch klimaat, veiligheid, voorzieningen en de gemeentelijke dienstverlening.

Doelgroepen
Naast een algemene ranglijst presenteert Elsevier dit jaar ranglijsten voor doelgroepen die hun eigen leefstijl en bijbehorende behoeften hebben: jongeren, senioren, gezinnen en tweeverdieners zonder kinderen ofwel dinky’s, een afkorting van double income no kids (yet).

Naarden blijkt ook de beste plek voor senioren, gezinnen en dinky’s te zijn. Bussum en Blaricum staan op de tweede en derde plaats in de top 25 voor gezinnen. Blaricum en Soest staan op plaats twee en drie in de ranglijst voor senioren. Dinky’s zijn na Naarden het beste op hun plek in Amsterdam en Utrecht: dynamische gemeenten met veel horeca, arbeidsplaatsen en culturele activiteiten.

De beste plek voor jongeren is Amsterdam. De hoofdstad heeft alles wat voor jongeren belangrijk is: ROC’s, hogescholen, twee universiteiten en horeca. Maar ook de nodige economische activiteit en goede bereikbaarheid via het spoor. Het zijn vooral studentensteden die veel te bieden hebben aan jongeren. Na Amsterdam zijn achtereenvolgens Groningen, Utrecht en Eindhoven het meest aantrekkelijk voor jongeren.

Westland onaantrekkelijk

Bloemendaal is de meest aantrekkelijke gemeente van Nederland. Het minst aantrekkelijk is Westland.

Het onderzoek bevat dit jaar een geheel nieuwe maat voor de uitverkiezing van ‘de mooiste gemeente’. Deze cijfers zijn gebaseerd op objectieve tellingen van onder meer bos, heide of heuvellandschap, maar ook is gekeken naar bijvoorbeeld horizonvervuiling. Belangrijk is dat de basis van de beoordeling is wat inwoners zélf mooi en lelijk vinden.

De gemeente Veldhoven in Noord-Brabant biedt het meeste woongenot tegen de laagste woonlasten. De gemeenten Wieringermeer (Noord-Holland) en Bergambacht (Zuid-Holland) vragen inwoners de hoogste woonlasten tegen het minste genot. Dat blijkt uit Elseviers Profijtindex gebaseerd op de plaats in de eindrangschikking en de woonlasten voor een gemiddeld huishouden.

Bron: Elsevier van 26 juni 2010

Werken volgt wonen. In steden waar mensen graag willen wonen neemt ook de werkgelegenheid toe. Aan de aantrekkelijkste woonsteden van Nederland gaat niet alleen de bevolkingskrimp voorbij, ze doen het ook economisch beter. Uiteindelijk maakt een gunstige ligging in combinatie met goede stedelijke voorzieningen een stad aantrekkelijk.

Wat maakt een stad tot een aantrekkelijke stad? Het boek De Aantrekkelijke Stad van Gerard Marlet geeft antwoord.

Steden in de Randstad doen het beter dan steden in de periferie van Nederland. Met de Noordvleugel van die Randstad gaat het weer beduidend beter dan met de Zuidvleugel. En in de grensregio’s doen steden als Groningen en Maastricht het opvallend veel beter dan Emmen en Heerlen.  De vraag is hoe dat komt. Het onderzoek naar de aantrekkelijke stad combineerde inzichten uit de stedelijke economie (urban economics) met inzichten uit de geografische economie (de New Economic Geography van Nobelprijswinnaar Paul Krugman). Dat maakte het mogelijk om met één empirische analyse zowel het belang van de kenmerken van de stad zelf, als dat van de ligging van die stad aan te tonen. 

Steden die een gunstige ligging, ten opzichte van werk én natuur, combineren met een gevarieerd aanbod stedelijke voorzieningen blijken de grootste aantrekkingskracht te hebben op verhuizende huishoudens. Dat zijn (veilige) steden met veel historie, cultuur, horeca en mogelijk zelfs een eredivisievoetbalclub. Die locatiegebonden attracties (amenities) hebben mensen graag in de buurt van hun huis, zodat ze er op ieder moment spontaan van kunnen genieten. Restaurants serveren dus niet alleen eten, en theaters verzorgen niet alleen optredens, maar horeca, cultuur en andere stedelijke attracties trekken ook mensen naar de stad.

Werken volgt wonen
Succesvolle steden zijn echter ook steden van waaruit die mensen hun carrièrekansen kunnen optimaliseren. Het gaat daarbij – hoewel vaak gedacht – niet om werk in de stad, maar de bereikbaarheid van werk vanuit de stad. Aantrekkelijke steden zijn met andere woorden steden met veel woonattracties naast de deur, natuur in de buurt en werk op acceptabele reisafstand. Niet (alleen) de plek van het werk, maar (vooral) de kwaliteit van de woonomgeving geeft de doorslag bij de woonbeslissing van huishoudens. Steden die een aantrekkelijke woonomgeving kunnen bieden slagen erin kansrijke mensen aan te trekken, én vast te houden. Die steden doen het ook economisch beter. Want wonen volgt niet alleen werken, werken volgt ook wonen. In steden met veel hoogopgeleide, creatieve mensen is de voorraad human capital groter. Bedrijven komen daar op af, omdat ze er productievere medewerkers vinden. Ook besteden die hoogopgeleide, creatieve mensen meer geld in de lokale economie, en starten ze eerder een eigen bedrijf. Allemaal redenen waarom in de aantrekkelijke woonsteden niet alleen de bevolkingssamenstelling verandert, maar ook de werkgelegenheid groeit.

Steden met de grootste attractiewaarde
Amsterdam, Haarlem, Utrecht, Groningen en Maastricht zijn de steden met de grootste attractiewaarde. Spijkenisse heeft haar inwoners het minst bieden. Ook de andere ‘nieuwe steden’ hebben een lage attractiewaarde, en de bereikbaarheid van banen vanuit die steden verslechtert er in rap tempo. Amstelveen ligt voor wat betreft de bereikbaarheid van banen op de meest gunstige plek in het land. Emmen ligt het minst gunstig ten opzichte van grote concentraties werkgelegenheid. Door die ongunstige ligging en/of lage attractiewaarde hebben steden als Emmen en Spijkenisse moeite om economisch kansrijke mensen aan zich te binden, en nieuwe werkgelegenheid aan te trekken. Dat voorpelt niet veel goeds voor de toekomst van die steden. Ligging en attractiewaarde zijn dé belangrijke voorspellers voor de aantrekkingskracht van een stad, en dus ook voor (het uitblijven van) toekomstige bevolkingskrimp. 

Wat kunnen beleidsmakers doen?
De geografische ligging van een stad is niet – of alleen met grote infrastructurele ingrepen – met beleid te beïnvloeden. Op de attractiewaarde van een stad hebben lokale beleidsmakers meer grip. Zo kunnen steden investeren in de kwaliteit van de woningvoorraad, een veilige woonomgeving en stedelijke voorzieningen zoals cultuur, architectuur, horecafaciliteiten, sport, etc. Voordat het lokale bestuur van een stad succesvol aan dergelijke ‘knoppen tegen krimp’ kan draaien is het vaak eerst nodig om af te rekenen met hardnekkige gewoontes en misverstanden uit het verleden. Zo bestaat vaak nog steeds het idee dat er nog nieuwe sociale huurwoningen nodig zijn, worden bouwrestricties in de groene ruimte kost wat kost in stand gehouden en is hoogbouw in de binnenstad vaak onbespreekbaar. Ook zijn bestuurders geneigd om achter hypes – zoals broedplaatsen en glasvezel – aan te lopen, en lijken ze het voorkomen van gezichtsverlies en een ordentelijk verlopen van het lokale referendum soms belangrijker te vinden, dan de kwaliteit van de plannen om de aantrekkingskracht van hun stad mee te vergroten. Het onderzoek naar de aantrekkelijke stad biedt handvatten om met die contraproductieve gewoontes af te rekenen, en stedelijk beleid exclusief en effectief te richten op de punten die een stad meetbaar aantrekkelijker maken. Dergelijke investeringen betalen zich uit, want de aantrekkelijke woonsteden zijn ook de economisch succesvolle steden. Nu, én in de toekomst.
Bron: VOC uitgevers/Gerard Marlet, De Aantrekkelijke Stad

IMAGO ALS VAKANTIELAND
Het imago-onderzoek is uitgevoerd in de vijf belangrijkste herkomstlanden van buitenlandse toeristen in Nederland: Duitsland, Groot-Brittannië, België, de Verenigde Staten en Frankrijk. Hieruit blijkt onder andere dat Nederland wordt beschouwd als een goed bereikbaar land dat ideaal is voor een korte vakantie. De bekende Hollandse iconen zoals tulpen, kaas en molens, zijn nog steeds de eerste associaties die Nederland oproept. Daarnaast denkt men vooral aan Amsterdam, water, fietsen en de vriendelijke Nederlanders. Verder blijkt ook dat de oude iconen vooral doorslaggevend zijn voor mensen die Nederland nog niet eerder hebben bezocht. Als mensen Nederland eenmaal kennen als vakantieland zijn de oude iconen minder relevant.

TOEPASSING VAN ONDERZOEK
Volgens Jos Vranken, algemeen directeur NBTC, biedt inzicht in het imago van Nederland als vakantieland vooral handvatten om de marketingactiviteiten van het NBTC in het buitenland nog verder aan te scherpen. “Het onderzoek laat zien op welke aspecten Holland zich positief kan onderscheiden van concurrerende bestemmingen. Daarbij koesteren we onze iconen daar waar relevant. Tegelijkertijd introduceren en versterken we andere aspecten zoals design, architectuur of muziek. Het onderzoek laat ook zien, hoewel de resultaten positief zijn, dat er nog ruimte is voor verbetering. Het is van groot belang om blijvend te investeren in de positionering van het merk Holland ten behoeve van onze internationale concurrentiepositie. Samen met onder andere de brancheorganisaties gaan wij ons hierop verder bezinnen en onze schouders eronder zetten”, aldus Vranken. Klik hier voor een weergave van het imago onderzoek